Tự khám vú tại nhà chỉ với 5 bước đơn giản

Tự khám vú tại nhà là một trong những thói quen cực kì quan trọng giúp chị em phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ở vú, từ đó có phương pháp điều trị kịp thời khi cần thiết. Bài viết này gợi ý cho chị em 5 bước tự khám vú tại nhà vô cùng đơn giản.  

Tự khám vú tại nhà là thói quen rất cần thiết đối với chị em ngoài 20 tuổi
Tự khám vú tại nhà là thói quen rất cần thiết đối với chị em ngoài 20 tuổi

Tự khám vú là gì?

Tự khám vú là quá trình tự kiểm tra vú, có thể là một phần quan trọng trong phát hiện sớm ung thư vú. 

Quá trình tự khám vú bao gồm nhìn và sờ hai bên vú ở nhiều tư thế khác nhau, và tự cảm nhận được hình dạng bình thường của vú. Từ đó, giúp chị em dễ dàng phát hiện các bất thường, khác lạ nếu có. 

Tự khám vú có quan trọng?

Theo các nhà khoa học, có rất nhiều tình trạng có thể dẫn đến sự thay đổi ở vú, trong đó có ung thư vú. Tại Việt Nam, ung thư vú là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ và đang có xu hướng trẻ hóa, và đa số thường được phát hiện muộn, khiến tỷ lệ điều trị khỏi chỉ ở mức 40%. Tuy nhiên, nếu được phát hiện và điều trị sớm, ung thư vú có tỷ lệ khỏi rất cao lên đến 80% ở giai đoạn một, và giảm xuống còn 60% ở giai đoạn 2. 

Ung thư vú là căn bệnh phổ biến nhất ở nữ giới
Ung thư vú là căn bệnh phổ biến nhất ở nữ giới

Do đó việc nhận biết sớm các triệu chứng, và trang bị cho bản thân các kỹ năng tự khám sàng lọc vú tại nhà là vô cùng quan trọng. Hầu hết những phụ nữ đến khám với dấu hiệu đầu tiên của ung thư vú đều là tự sờ thấy một khối u ở vú. 

Tự khám vú tại nhà với 5 bước đơn giản

Có rất nhiều cách khám vú khác nhau, chị em hãy chọn ra cách dễ nhớ và thuận tiện nhất. Dưới đây là gợi ý quy trình 5 bước tự khám vú tại nhà mà chị em có thể tham khảo và thực hành ngay: 

Tự khám vú tại nhà với 5 bước đơn giản
Tự khám vú tại nhà với 5 bước đơn giản

Bước 1. Kiểm tra trực quan

Cởi áo, đứng trước gương, để hai tay xuôi theo người và quan sát xem có sự thay đổi về hình dáng, kích thước của ngực không. Hãy tự trả lời các câu hỏi sau đây: 

  • Thay đổi hình dạng: Hai bên vú có đều nhau, có phần nào méo mó hay sưng không? 
  • Thay đổi trên bề mặt vú: Da vùng ngực có bị nhăn nheo, sần sùi hoặc thay đổi màu sắc không? Vú có bị sưng, đỏ, nổi mẩn không?
  • Thay đổi núm vú: Núm vú có bị lõm xuống không?

Bước 2. Tìm dấu hiệu bất thường

Giơ hai tay lên đầu, nhìn kỹ vú từ các hướng khác nhau xem có sự thay đổi nào không. Kiểm tra núm vú xem có sự tiết dịch lạ hay chảy máu không? Nếu có thì đó là dịch trong, dịch sữa hay dịch vàng đặc?

Bước 3. Tìm khối u bất thường

Đưa tay phải ra sau đầu, dùng tay trái khám vú phải. Chụm các ngón tay và dùng phần phẳng của ngón tay để cảm nhận tổ chức tuyến vú và tìm kiếm khối u hoặc màng dày bất thường nếu có. 

Để có hiệu quả tốt nhất, chị em nên chia vú thành 4 phần để thăm khám, hãy bắt đầu khám từ ¼ bên ngoài, bằng cách ấn từ từ, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, day tròn bằng tay. Tương tự, khám các vùng ¼ khác của vú. Sau đó làm tương tự với vú trái.

Bước 4. Kiểm tra dịch ở đầu vú

Dùng ngón tay cái và ngón trỏ vê nhẹ núm vú, bóp nhẹ xem có tiết dịch lạ hay chảy máu không? Làm tương tự với vú trái.

Bước 5. Tìm u hạch tại vùng nách

Cuối cùng, cảm nhận ngực khi đứng hoặc ngồi. Dùng phần mềm của đầu các ngón tay khum lại và miết tìm xem có u, hạch ở hõm nách không? Nhiều phụ nữ làm bước này trong khi tắm, bởi khi da ướt và trơn họ cảm nhận ngực tốt hơn. 

Xem thêm: 

Nên tự khám vú vào thời điểm nào?

Theo các chuyên gia khuyến cáo, từ 20 tuổi, chị em hãy cố gắng tạo thói quen tự kiểm tra vú mỗi tháng một lần để quen với hình dạng và cảm giác vùng ngực của bạn lúc bình thường, và dễ dàng phát hiện khi có bất thường.

5 ngày sau khi hết kinh là thời điểm vàng để tự khám vú
5 ngày sau khi hết kinh là thời điểm vàng để tự khám vú

Trong chu kỳ kinh nguyệt, do chịu ảnh hưởng của việc thay đổi nội tiết tố, vùng ngực có thể bị phù nề, xung huyết ở nhiều mức độ khác nhau. Do đó, thời điểm thích hợp nhất để tự khám vú là 5 ngày sau khi kết thúc kỳ kinh nguyệt, đây cũng là thời điểm vú mềm và dễ cảm nhận nhất. Đối với phụ nữ mãn kinh, hãy chọn một ngày cố định mỗi tháng, chẳng hạn ngày đầu tiên hoặc ngày cuối cùng của tháng. 

Một số dấu hiệu bất thường hay gặp

Sau khi kiểm tra vú, nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào dưới đây kéo dài hơn 2 tuần, thì chị em nên đến gặp bác sĩ ngay để được tư vấn các phương pháp điều trị nếu cần thiết:   

Một số dấu hiệu bất thường hay gặp
Một số dấu hiệu bất thường hay gặp
  • Sưng, đau hoặc đỏ ở vú.
  • Có một vùng mô vú dày và chắc hơn, khác biệt với vùng vú xung quanh. 
  • Vùng da: Da vùng vú bị lồi lõm, sần sùi và thay đổi màu sắc; ngứa, tróc da, sưng đau hay nổi mẩn ở vú,…
  • Xuất hiện khối cứng: Sờ thấy một khối, một vùng cứng ở vùng vú hoặc ở nách
  • Núm vú: Tiết dịch núm vú bất thường (chảy máu hay mủ núm vú), núm vú bị thụt vào trong,…

Xem thêm:

Phòng chống ung thư vú

Ngoài việc tự khám vú tại nhà, chị em đừng quên thực hiện một số gợi ý sau đây, để phòng chống ung thư vú: 

Tập luyện thể dục thể thao

Không chỉ giúp chị em trẻ khỏe hơn, tập luyện thể dục thể thao khoảng 30-60 phút mỗi ngày ở cường độ vừa phải sẽ giúp kiểm soát cân nặng, phòng ngừa ung thư vú. 

Tập thể dục thể thao rất tốt cho phòng chống ung thư vú
Tập thể dục thể thao rất tốt cho phòng chống ung thư vú

Bổ sung thực phẩm giàu vitamin D, canxi, axit folic vào thực đơn

Một số loại thực phẩm chị em có thể bổ sung ngay vào thực đơn như:

  • Trà xanh: Một vài nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng người uống trà xanh có ít nguy cơ mắc ung thư vú hơn bình thường. 
  • Rau xanh: Ăn nhiều rau xanh như rau cải, bắp cải, bông cải xanh cùng các loại rau có màu xanh đậm khác sẽ giúp giảm 20-40% tỷ lệ mắc ung thư vú.
  • Nấm: Nhiều loại nấm có khả năng chống lại tế bào ung thư của cơ thể, trong đó có ung thư vú. 
Nấm là một thực phẩm rất tốt trong phòng chống ung thư vú
Nấm là một thực phẩm rất tốt trong phòng chống ung thư vú

Thăm khám định kỳ

Thường xuyên thăm khám định kỳ, thực hiện siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh định kỳ, ngoài ra có thể làm thêm các xét nghiệm bổ sung theo khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Điều này sẽ giúp chị em phát hiện sớm các bất thường, và có kế hoạch điều trị nếu cần thiết. 

Chị em nên khám sức khỏe định kỳ khoảng 2 lần/năm
Chị em nên khám sức khỏe định kỳ khoảng 2 lần/năm

Xem thêm: 

Chúc chị em mạnh khỏe!